Bơm định lượng (Metering Pump hoặc Dosing Pump) là thiết bị chuyên dùng để bơm và cấp một lượng chất lỏng chính xác theo lưu lượng hoặc thể tích đã được cài đặt trước. Khác với các loại bơm thông thường chỉ có nhiệm vụ vận chuyển chất lỏng, bơm định lượng giúp kiểm soát lượng hóa chất đưa vào hệ thống với độ chính xác cao, đảm bảo quá trình sản xuất hoặc xử lý diễn ra ổn định.

Nhờ khả năng điều chỉnh lưu lượng linh hoạt, bơm định lượng được sử dụng rộng rãi trong các lĩnh vực như xử lý nước cấp, xử lý nước thải, sản xuất thực phẩm, dược phẩm, hóa chất, giấy, dệt nhuộm và nhiều ngành công nghiệp khác.

Nếu bạn đang tìm giải pháp vận chuyển hóa chất với lưu lượng lớn hoặc chất lỏng có độ nhớt cao, hãy tham khảo bài Bơm màng khí nén là gì để hiểu sự khác biệt giữa hai dòng bơm.

Vì sao cần sử dụng bơm định lượng?

Trong nhiều quy trình công nghiệp, việc cấp hóa chất không thể thực hiện theo phương pháp thủ công vì rất dễ xảy ra sai số.

Ví dụ:

• Châm Clo để khử trùng nước.
• Châm PAC trong hệ thống keo tụ.
• Châm Polymer tạo bông.
• Điều chỉnh pH bằng NaOH hoặc H₂SO₄.
• Bổ sung phụ gia trong sản xuất thực phẩm.

Nếu lượng hóa chất quá ít, hiệu quả xử lý sẽ không đạt yêu cầu. Ngược lại, nếu châm quá nhiều sẽ gây lãng phí, tăng chi phí vận hành và có thể ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm.

Bơm định lượng giúp giải quyết vấn đề này bằng cách cấp hóa chất với lưu lượng ổn định, chính xác và có thể điều chỉnh theo nhu cầu thực tế.

Cấu tạo của bơm định lượng

Mặc dù có nhiều dòng bơm khác nhau, hầu hết bơm định lượng đều gồm các bộ phận sau:

Đầu bơm

Đây là bộ phận tiếp xúc trực tiếp với hóa chất.

Tùy từng ứng dụng, đầu bơm có thể được chế tạo bằng:

• PVC
• PVDF
• Inox 316
• PP

Việc lựa chọn vật liệu cần dựa trên tính ăn mòn của hóa chất.

Màng bơm hoặc piston

Đây là bộ phận tạo áp lực để hút và đẩy chất lỏng.

Có hai dạng phổ biến:

• Màng PTFE
• Piston

Bơm màng phù hợp với hóa chất ăn mòn và yêu cầu kín tuyệt đối, trong khi bơm piston thích hợp cho áp suất cao.

Van một chiều

Bơm định lượng thường sử dụng van hút và van xả để đảm bảo chất lỏng chỉ chảy theo một chiều, tránh hiện tượng hồi lưu.

Bộ truyền động

Tùy theo thiết kế, bơm có thể sử dụng:

• Động cơ điện.
• Nam châm điện (Solenoid).
• Động cơ kết hợp hộp giảm tốc.

Bộ điều chỉnh lưu lượng

Đây là điểm khác biệt lớn nhất của bơm định lượng.

Người vận hành có thể điều chỉnh:

• Lưu lượng (L/h).
• Tần số hành trình.
• Chiều dài hành trình.

Một số model hiện đại còn hỗ trợ điều khiển tự động qua tín hiệu 4–20 mA, Modbus hoặc PLC.

Nguyên lý hoạt động của bơm định lượng

Nguyên lý hoạt động dựa trên chu kỳ hút và đẩy chất lỏng.

Bước 1: Hút

Khi màng bơm hoặc piston lùi lại, thể tích buồng bơm tăng lên, tạo áp suất âm để hút hóa chất từ bồn chứa qua van hút.

Bước 2: Đẩy

Khi màng hoặc piston tiến về phía trước, thể tích buồng bơm giảm, tạo áp suất đẩy chất lỏng qua van xả đến hệ thống.

Chu kỳ này lặp lại liên tục, tạo ra lưu lượng ổn định và chính xác theo cài đặt.

Các loại bơm định lượng phổ biến

1. Bơm định lượng màng

Đây là loại phổ biến nhất hiện nay.

Ưu điểm

• Chống rò rỉ hóa chất.
• Chịu ăn mòn tốt.
• Dễ bảo trì.
• Phù hợp với axit, kiềm, PAC, Polymer.

Ứng dụng:

• Xử lý nước.
• Hóa chất.
• Dệt nhuộm.
• Thực phẩm.

2. Bơm định lượng piston

Bơm piston tạo áp suất rất cao, phù hợp với:

• Hệ thống áp lực lớn.
• Hóa chất có độ nhớt thấp.
• Quy trình công nghiệp đặc biệt.

Nhược điểm là cần bảo dưỡng phớt định kỳ.

3. Bơm định lượng điện từ (Solenoid)

Đây là dòng bơm nhỏ gọn, hoạt động bằng lực điện từ.

Ưu điểm:

• Giá thành hợp lý.
• Tiết kiệm điện.
• Phù hợp lưu lượng nhỏ.

Ứng dụng:

• Hồ bơi.
• Xử lý nước sinh hoạt.
• Phòng thí nghiệm.

Ứng dụng của bơm định lượng

Bơm định lượng được sử dụng trong nhiều ngành công nghiệp:

Xử lý nước cấp

• Châm Clo.
• Châm PAC.
• Châm Polymer.
• Điều chỉnh pH.

Xử lý nước thải

• Bơm NaOH.
• Bơm H₂SO₄.
• Bơm hóa chất khử màu.

Thực phẩm

• Châm phụ gia.
• Hương liệu.
• Chất bảo quản.

Dược phẩm

• Cấp dung dịch.
• Châm hóa chất chính xác.

Hóa chất

• Định lượng axit.
• Định lượng kiềm.
• Dung môi.

Internal Link: Nếu cần bơm hóa chất với lưu lượng lớn hơn hoặc có cặn, hãy xem bài Bơm màng khí nén dùng trong xử lý nước thải.

Cách lựa chọn bơm định lượng

Để chọn đúng model, cần xác định:

• Loại hóa chất.
• Lưu lượng (L/h).
• Áp suất làm việc.
• Độ nhớt.
• Nhiệt độ.
• Vật liệu đầu bơm.
• Kiểu điều khiển (Manual hoặc Auto).

Ví dụ:

Sai lầm thường gặp khi chọn bơm định lượng

• Chọn sai vật liệu đầu bơm.
• Không tính đúng áp suất đường ống.
• Chọn lưu lượng quá lớn.
• Không sử dụng van chống siphon.
• Không hiệu chuẩn lưu lượng định kỳ.

Kết luận

Bơm định lượng là thiết bị không thể thiếu trong các hệ thống yêu cầu cấp hóa chất chính xác. Việc lựa chọn đúng loại bơm, vật liệu và lưu lượng sẽ giúp tối ưu hiệu quả xử lý, giảm chi phí vận hành và nâng cao tuổi thọ thiết bị.

Nếu doanh nghiệp của bạn cần tư vấn lựa chọn bơm định lượng cho hệ thống xử lý nước, hóa chất hoặc dây chuyền sản xuất, hãy trao đổi với đơn vị có kinh nghiệm để được tính toán và lựa chọn model phù hợp.

Liên hệ tư vấn

Nếu như bạn cần tư vấn chi tiết vui lòng liên hệ:

CÔNG TY TNHH THIẾT BỊ PHONG VŨ

Hotline: 0354.118.685

Email: bommanghokai@gmail.com

Địa chỉ: Số nhà BT4, Ngõ 299, phường Phúc Lợi, Quận Long Biên, TP Hà Nội

Fanpage: https://www.facebook.com/bommanghokaicom/

Youtube: www.youtube.com/@bommanghokaicom

Website: bommanghokai.com