Ngành gốm sứ là một trong những lĩnh vực sản xuất có yêu cầu cao về độ ổn định của hệ thống cấp liệu và vận chuyển nguyên liệu. Trong quá trình sản xuất, doanh nghiệp phải bơm nhiều loại chất lỏng có đặc tính khác nhau như hồ gốm, men sứ, bùn đất sét, hóa chất tạo màu và nước thải chứa hạt rắn.
Các loại chất lỏng này thường có độ nhớt cao, chứa hạt mài mòn hoặc có tính ăn mòn hóa học. Nếu sử dụng không đúng loại bơm, thiết bị dễ bị mòn cánh, rò rỉ hoặc tắc nghẽn, làm gián đoạn dây chuyền sản xuất.
Chính vì vậy, bơm màng khí nén ngày càng được nhiều nhà máy gốm sứ lựa chọn nhờ khả năng vận chuyển chất lỏng có độ nhớt cao, làm việc ổn định với bùn và hóa chất, đồng thời dễ bảo trì trong môi trường sản xuất công nghiệp.
Nếu bạn chưa hiểu nguyên lý hoạt động của thiết bị, hãy tham khảo bài “Bơm màng khí nén là gì” để có cái nhìn tổng quan trước khi lựa chọn model phù hợp.
Vì sao bơm màng khí nén phù hợp với ngành gốm sứ?

Trong dây chuyền sản xuất gốm sứ, chất lỏng cần bơm thường có tính chất phức tạp:
- Độ nhớt cao.
- Chứa hạt rắn mịn.
- Có khả năng mài mòn.
- Một số hóa chất có tính ăn mòn.
Bơm màng khí nén đáp ứng tốt các yêu cầu này nhờ nhiều ưu điểm:
- Bơm được chất lỏng có độ nhớt cao.
- Cho phép hạt rắn đi qua mà không làm hỏng cánh bơm.
- Không sử dụng phớt cơ khí nên giảm nguy cơ rò rỉ.
- Có thể chạy khô trong thời gian ngắn.
- Dễ tháo lắp và thay thế phụ tùng.
- An toàn trong môi trường nhiều bụi và độ ẩm.
Nhờ đó, thiết bị được sử dụng rộng rãi trong các nhà máy sản xuất gạch men, gốm mỹ nghệ, sứ vệ sinh và sứ kỹ thuật.
Các ứng dụng của bơm màng trong ngành gốm sứ

1. Bơm hồ gốm
Hồ gốm là hỗn hợp đất sét, nước và phụ gia có độ nhớt cao.
Bơm màng giúp vận chuyển hồ gốm từ bể phối trộn đến khu vực tạo hình mà không làm thay đổi cấu trúc của hỗn hợp.
Lợi ích:
- Lưu lượng ổn định.
- Ít gây lắng cặn trong đường ống.
- Giảm hao hụt nguyên liệu.
2. Bơm men gốm
Men gốm chứa nhiều hạt khoáng mịn, yêu cầu bơm vận chuyển nhẹ nhàng để tránh ảnh hưởng đến chất lượng bề mặt sản phẩm.
Bơm màng có cơ chế dịch chuyển qua lại của màng bơm, giúp giảm hiện tượng cắt xé dòng chảy, phù hợp với các loại men có độ mịn cao.
3. Bơm bùn gốm
Sau quá trình tạo hình và vệ sinh thiết bị, lượng bùn gốm phát sinh cần được thu gom và vận chuyển đến khu vực xử lý.
Đối với bùn có hàm lượng chất rắn vừa phải, bơm màng là giải pháp hiệu quả nhờ khả năng bơm chất lỏng chứa hạt mà không bị tắc nghẽn.
Đối với hệ thống có lượng bùn lớn, bạn có thể tham khảo thêm bài “So sánh bơm màng và bơm trục vít” để lựa chọn thiết bị phù hợp.
4. Bơm hóa chất trong sản xuất gốm sứ
Ngoài nguyên liệu chính, nhiều nhà máy còn sử dụng:
- Chất tạo màu.
- Phụ gia phân tán.
- Hóa chất vệ sinh thiết bị.
- Dung dịch điều chỉnh pH.
Khi làm việc với các hóa chất này, cần lựa chọn đúng vật liệu thân bơm và màng bơm để đảm bảo tuổi thọ thiết bị.
5. Bơm nước thải ngành gốm sứ
Nước thải trong ngành gốm sứ thường chứa:
- Hạt đất sét.
- Cặn khoáng.
- Men dư.
- Hóa chất.
Bơm màng giúp vận chuyển nước thải đến hệ thống xử lý với độ ổn định cao và hạn chế mài mòn so với nhiều dòng bơm khác.
Cách chọn bơm màng khí nén cho ngành gốm sứ
Việc lựa chọn đúng bơm màng không chỉ giúp hệ thống vận hành ổn định mà còn giảm đáng kể chi phí bảo trì và hạn chế thời gian dừng máy. Đối với ngành gốm sứ, chất lỏng cần bơm thường có độ nhớt cao, chứa hạt mài mòn hoặc hóa chất, vì vậy cần đánh giá kỹ nhiều yếu tố trước khi quyết định.
Nếu bạn chưa biết cách lựa chọn theo từng loại hóa chất, hãy tham khảo bài Cách chọn bơm màng khí nén phù hợp.
1. Chọn theo loại nguyên liệu cần bơm
Đây là tiêu chí quan trọng nhất.
| Chất lỏng | Đặc điểm | Khuyến nghị |
| Hồ gốm | Độ nhớt cao | PP hoặc Nhôm |
| Men gốm | Chứa hạt mịn | PP + PTFE |
| Bùn gốm | Có hạt rắn | Nhôm hoặc Inox |
| Hóa chất tạo màu | Ăn mòn nhẹ | PP |
| Axit vệ sinh | Ăn mòn mạnh | PVDF + PTFE |
| Kiềm | Ăn mòn | PP hoặc PVDF |
Việc lựa chọn đúng vật liệu giúp tăng tuổi thọ bơm và giảm chi phí thay thế phụ tùng.
2. Chọn vật liệu thân bơm
Thân bơm PP
Đây là lựa chọn phổ biến nhất trong ngành gốm sứ.
Ưu điểm
- Chống ăn mòn tốt
- Giá thành hợp lý
- Khối lượng nhẹ
- Phù hợp nhiều loại hóa chất
Ứng dụng:
- Men gốm
- Hồ gốm
- PAC
- Polymer
- Nước thải
Thân bơm PVDF
Khi làm việc với hóa chất mạnh như:
- H₂SO₄
- HCl
- Dung môi
PVDF là lựa chọn tối ưu nhờ khả năng chịu hóa chất vượt trội.
Thân bơm Inox 316
Thường dùng khi cần:
- Độ bền cơ học cao
- Chịu nhiệt
- Làm việc trong môi trường thực phẩm hoặc hóa chất nhẹ
Đối với hồ gốm có tính mài mòn cao, Inox 316 cũng là lựa chọn đáng cân nhắc.
Thân bơm nhôm
Được nhiều nhà máy sử dụng vì:
- Giá thành thấp
- Bền
- Dễ sửa chữa
Tuy nhiên không nên dùng lâu dài với hóa chất ăn mòn mạnh.
3. Chọn vật liệu màng bơm
Màng bơm là bộ phận quyết định tuổi thọ của thiết bị.
PTFE (Teflon)
Đây là vật liệu được khuyến nghị nhiều nhất.
Ưu điểm:
- Chịu hóa chất rất tốt.
- Chống ăn mòn.
- Tuổi thọ cao.
- Phù hợp với hầu hết hệ thống xử lý hóa chất.
Santoprene
Ưu điểm:
- Đàn hồi tốt.
- Giá thành hợp lý.
- Phù hợp với hồ gốm và nhiều loại chất lỏng thông thường.
NBR
Thường sử dụng cho:
- Dầu
- Mỡ
- Dung môi nhẹ
EPDM
Phù hợp:
- Nước nóng
- Một số hóa chất vô cơ
4. Lựa chọn lưu lượng
Một trong những sai lầm phổ biến là chọn bơm quá lớn.
Điều này dẫn đến:
- Hao khí nén
- Chi phí vận hành cao
- Giảm tuổi thọ màng
Ngược lại, nếu chọn quá nhỏ sẽ:
- Không đủ lưu lượng
- Ảnh hưởng năng suất sản xuất
Do đó cần xác định:
- Lưu lượng (L/phút hoặc m³/h)
- Áp suất làm việc
- Chiều cao hút
- Chiều cao đẩy
- Chiều dài đường ống
5. Lựa chọn kích thước cổng bơm
Các kích thước phổ biến:
- 1/2″
- 3/4″
- 1″
- 1-1/2″
- 2″
- 3″
Đối với dây chuyền sản xuất gạch men hoặc gốm sứ quy mô lớn, kích thước 1-1/2 inch và 2 inch được sử dụng nhiều nhất.
Những lỗi thường gặp khi sử dụng bơm màng trong ngành gốm sứ
1. Màng bơm nhanh rách
Nguyên nhân:
- Áp suất khí quá cao
- Chọn sai vật liệu
- Hóa chất vượt khả năng chịu của màng
Giải pháp:
- Điều chỉnh áp suất
- Chọn PTFE nếu làm việc với hóa chất mạnh
2. Bơm không lên nguyên liệu
Nguyên nhân:
- Van bi kẹt
- Đường hút bị hở
- Hết khí nén
Internal Link: Xem thêm bài Các lỗi thường gặp ở bơm màng khí nén và cách khắc phục.
3. Hao khí nén
Có thể do:
- Bộ chia khí mòn
- Van khí rò rỉ
- Áp suất cài đặt không phù hợp
4. Giảm lưu lượng
Nguyên nhân:
- Đường ống tắc
- Men gốm đóng cặn
- Màng bơm bị giãn
Cần vệ sinh định kỳ và thay thế phụ tùng khi cần thiết.
Case Study thực tế
Nhà máy sản xuất gạch men
Yêu cầu
- Bơm hồ gốm
- Bơm men
- Bơm nước thải
Giải pháp
Sau khi khảo sát, kỹ sư lựa chọn:
- Thân PP
- Màng PTFE
- Cổng 1-1/2 inch
Kết quả
- Hệ thống hoạt động ổn định 24/7.
- Giảm đáng kể chi phí bảo trì.
- Hạn chế tắc nghẽn đường ống.
- Thời gian thay màng chỉ khoảng 45 phút.
Câu hỏi thường gặp
Bơm màng có bơm được hồ gốm không?
Có. Đây là một trong những ứng dụng phổ biến nhất của bơm màng khí nén.
Có bơm được men gốm không?
Có. Bơm màng vận chuyển men nhẹ nhàng, hạn chế ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm.
Bơm màng có bơm được bùn gốm không?
Có. Đối với bùn loãng hoặc bùn có hạt nhỏ, bơm màng hoạt động rất hiệu quả.
Nên chọn PP hay Inox?
Nếu chủ yếu bơm hồ gốm, men và hóa chất thông thường, PP là lựa chọn kinh tế.
Nếu cần độ bền cơ học cao hoặc làm việc ở nhiệt độ lớn, Inox 316 sẽ phù hợp hơn.
Kết luận
Bơm màng khí nén là giải pháp phù hợp cho hầu hết các công đoạn trong ngành gốm sứ, từ bơm hồ gốm, men sứ, bùn gốm đến hóa chất và nước thải. Với ưu điểm chống ăn mòn, bơm được chất lỏng có độ nhớt cao, vận hành an toàn và dễ bảo trì, thiết bị này giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả sản xuất và giảm chi phí vận hành.
Để lựa chọn đúng model, bạn nên xác định rõ loại nguyên liệu, lưu lượng, áp suất và vật liệu chế tạo trước khi đầu tư. Một hệ thống được thiết kế đúng ngay từ đầu sẽ hoạt động ổn định hơn và có tuổi thọ lâu dài.
Liên hệ tư vấn
Nếu như bạn cần tư vấn chi tiết vui lòng liên hệ:
CÔNG TY TNHH THIẾT BỊ PHONG VŨ
Hotline: 0354.118.685
Email: bommanghokai@gmail.com
Địa chỉ: Số nhà BT4, Ngõ 299, phường Phúc Lợi, Quận Long Biên, TP Hà Nội
Fanpage: https://www.facebook.com/bommanghokaicom/
Youtube: www.youtube.com/@bommanghokaicom
Website: bommanghokai.com

